:: Organizacja

1. Cele przedsięwzięcia

    Głównym celem inicjatywy AlmaMater jest stworzenie systemu wspomagającego bezpośrednie kształcenie osobiste na poziomie akademickim z wykorzystaniem interaktywnych materiałów edukacyjnych oraz możliwością bezpośredniego kontaktu zdalnego z dydaktykami prowadzącymi przedmiot. A w szczególności:

• Utworzenie sformalizowanej procedury publikacji elektronicznych tworzonych na rzecz bieżącego procesu dydaktycznego. Wsparcie dla autorów publikacji w formie elektronicznej, głównie o charakterze doradczym, instruktażowym oraz zaopatrzenia ich w zalecane instrumentarium informatyczne.

• Włączenia studentów do współpracy w przygotowaniu materiałów edukacyjnych, budowania ich kreatywności i osobistych więzi z pracownikami naukowo-dydaktycznymi przy opracowaniach notatek z wykładów przeznaczonych do publikacji w formie elektronicznej.

• Opracowanie przez doświadczonych dydaktyków materiałów interaktywnych z testerami wiedzy i umiejętności, przeznaczonych głównie do samodzielnej edukacji, ich publikacja w sieci teleinformatycznej w warunkach nieskrępowanego dostępu dla wszystkich zainteresowanych a przede wszystkim studentów studium stacjonarnego, zaocznego, absolwentów oraz kandydatów na studia.

• Przygotowanie materiałów, systemów informatycznych i organizacyjnych oraz kadry naukowo-dydaktycznej, informatycznej i administracyjnej do uruchomienia nauczania w systemie hybrydowym, opartym o technologie e-learning'u oraz zmodyfikowane procedury nauczania stacjonarnego.

2. Ograniczenia realizacyjne

    Jako podstawowe założenie realizacyjne przyjęliśmy zasadę samofinansowania "ex post" większości prac podejmowanych w ramach inicjatywy AlmaMater. Założono przy tym, że minimalne - a niezbędne środki techniczne - w większości będą zasobami już w dyspozycji Uczelni, ewentualnie użyczone przez współpracujące zakłady, instytucje, organizacje lub osoby prywatne.

3. Realizacja przedsięwzięcia

• Pierwsze pilotujące prace nad przygotowaniem podręczników akademickich w wersji elektronicznej zostały podjęte w 1999 r. w Instytucie Konstrukcji Budowlanych. Ich częściowa publikacja nastąpiła w końcu 2001 r.

• W roku akademickim 2002/03 uruchomiliśmy w trybie pilotażowym system publikacji notatek z wykładów w ramach trzech przedmiotów: "Mechanika budowli", "Metody komputerowe I" oraz "Teoria sprężystości" oraz wycinkowych notatek studenckich z zajęć o charakterze ćwiczeniowym, laboratoryjnym i projektowym. Równocześnie dla pracowników i studentów biorących udział w eksperymencie uruchomiony został specjalizowany serwer email, ftp i www.

• W roku akademickim 2003/04 powołano Radę Programową inicjatywy AlmaMater w składzie: prof. dr hab. inż. Andrzej Garstecki, dr inż. Zdzisław Lis, prof. dr hab. inż. Jerzy Rakowski. Uruchomiony został portal edukacyjny AlmaMater przeznaczony do obsługi wszelkich prac tego przedsięwzięcia. Opracowano procedurę tworzenia i publikacji materiałów edukacyjnych przy współpracy wykładowcy, zespołu studentów, pomocnika wykładowcy i zespołu informatyków.

4. Organizacja prac wydawniczych

2003/2004

    W roku akademickim 2003/04 rozszerzono zakres eksperymentu związanego z opracowaniem, weryfikacją i korektą notatek z wykładów. Inicjatorem przedsięwzięcia wydawniczego jest wykładowca, który dobiera sobie doświadczonego współpracownika do korekty merytorycznej i powołuje zespół studencki, który zobowiązuje się do sporządzania notatek w formie elektronicznej. Każdy uczestnik przedsięwzięcia zostaje wyposażony w instrumentarium informatyczne, do którego należą w szczególności: konto email, konto ftp, indywidualna witryna www, nośniki z obowiązującym oprogramowaniem edytorskim oraz instrukcjami dotyczącymi sposobu i formy przygotowania opracowań.

    Wykładowca na wstępie sporządza spis treści opracowania (konspekt), które powstanie po skompletowaniu wszystkich notatek z wykładów w semestrze. Notatki z poszczególnych wykładów w formie elektronicznej sporządzane są przez zespół studentów i przekazywane współpracownikowi wykładowcy w celu ich sprawdzenia i ewentualnego uzupełnienia o pożądane treści dodatkowe. Tak przygotowany dokument podlega weryfikacji i autoryzacji przez wykładowcę. W dalszej kolejności dokument jest przetwarzany przez zespół informatyków i jego wersja "tylko do odczytu" publikowana jest niezwłocznie w witrynie wykładanego przedmiotu. W oparciu o zweryfikowany i opublikowany dokument zespół informatyczny wraz z współpracownikiem wykładowcy przygotowuje interaktywną wersję hipertekstową. Zawiera ona obok skróconej treści wykładu, specjalizowane trenażery, w tym testy umożliwiające samodzielną ocenę przez studenta opanowania materiału.

    Dostęp do tak utworzonych materiałów dydaktycznych nie jest ograniczany restrykcjami sieciowymi. W ten sposób są one dostępne zarówno dla zainteresowanych aktualnie studentów, absolwentów, jak również dla kandydatów i innych osób pragnących zapoznać się ze szczegółami wykładanego przedmiotu.

    Przedstawiony sposób organizacji prac i współpracy ze studentami pozwala - głównie poprzez zrównoleglenie prac wydawniczych - osiągnąć w relatywnie krótkim czasie i po minimalnych kosztach pełnowartościowy zestaw materiałów wspierających dydaktykę.

2004/2005

     Inicjatywa AlmaMater opiera się na ciągłej współpracy studentów z pracownikami Uczelni w celu redagowania pełnowartościowych notatek z wykładów i innych zajęć dydaktycznych. Obok skryptów z wykładów udostępniane są w sieci inne materiały wspierające dydaktykę: e-books, programy komputerowe, trenażery, testery wiedzy, filmy, zdjęcia, itp. Materiały te są publikowane na oficjalnych stronach Uczelni w dziale AlmaMater bez jakichkolwiek ograniczeń dostępu do ich odczytu(!).

     Podstawową jednostką typologiczną w ramach inicjatywy AM jest przedmiot, nie zaś wolumen, który jak dotąd powszechnie stosuje się przy publikacjach. Przedmiotem zarządza jego kierownik, najczęściej doświadczony profesor wykładowca, dobierający sobie do pomocy przy redagowaniu pracowników naukowych tzw. moderatorów. Pełnią oni funkcje kontrolne i redakcyjne w bezpośrednim kontakcie z członkami zespołu studenckiego. Moderator dokonuje sprawdzenia i ewentualnego uzupełnienia materiału sporządzanego przez studentów. On też, po uzgodnieniu z wykładowcą i jego ostatecznej korekcie merytorycznej, kieruje zredagowany materiał do publikacji sieciowej. Przed obróbką informatyczną korektor z zespołu studenckiego dokonuje ujednolicenia opracowanych materiałów do przyjętych standardów wydawniczych. Edytowalny materiał źródłowy przechowywany jest w wydawnictwie AlmaMater i udostępniany tylko osobom posiadającym prawa autorskie.

5. Prace rozwojowe

    Naturalnym kierunkiem rozwoju jest przygotowanie (komplementarnego z przedstawionymi wyżej elementami) systemu interakcji z prowadzącym przedmiot. Do tego celu przystosowywany jest system zarządzania i realizacji procesu nauczania na odległość, którego podstawowymi elementami są systemy konsultacji indywidualnych i grupowych "na żywo" (typu chat), forum dyskusyjno-konsultacyjne, transmisja strumieniowa audio/video do obsługi "na żywo" niektórych zajęć, np.: laboratoryjnych.